Lịch sử máy giặt: từ bảng giặt gỗ tới máy inverter
Máy giặt là một trong những phát minh thay đổi đời sống gia đình nhiều nhất, và nó mất gần hai thế kỷ để thành hình dạng như hôm nay.
Trước khi có máy giặt
Giặt quần áo là công việc nặng nhọc kéo dài cả ngày: đun nước, ngâm, vò, đập, xả nhiều lần, rồi vắt bằng tay. Ở nhiều nền văn hóa, giặt giũ diễn ra ở bờ sông hoặc giếng chung.
Bảng giặt bằng gỗ có gân, xuất hiện từ đầu thế kỷ 19, là công cụ hỗ trợ đầu tiên được dùng rộng rãi.
Máy giặt cơ khí đầu tiên
Thế kỷ 19 chứng kiến hàng loạt thiết kế máy giặt quay tay: một thùng gỗ có tay quay để đảo quần áo trong nước xà phòng. Chúng giảm công sức nhưng vẫn cần người vận hành liên tục.
Bộ phận vắt kiểu hai trục lăn ép nước ra khỏi vải là bước tiến quan trọng của giai đoạn này, và nó tồn tại rất lâu, tới tận khi máy vắt ly tâm phổ biến.
Máy giặt chạy điện
Đầu thế kỷ 20, động cơ điện được đưa vào máy giặt. Đây là bước ngoặt thật sự: lần đầu tiên người dùng không phải quay tay.
Những máy đời đầu vẫn cần thao tác thủ công nhiều, và chúng khá nguy hiểm vì bộ phận chuyển động lộ ra ngoài.
Máy tự động và chu trình khép kín
Giữa thế kỷ 20, máy giặt tự động xuất hiện: máy tự cấp nước, tự giặt, tự xả và tự vắt theo chương trình. Từ đây, giặt giũ chuyển từ một công việc thành một thao tác bấm nút.
Hai kiểu máy hình thành và tồn tại song song tới nay: lồng đứng, phổ biến ở Bắc Mỹ và châu Á, và lồng ngang, phổ biến ở châu Âu.
Giai đoạn điện tử và tiết kiệm
Cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, hai xu hướng chi phối: điều khiển điện tử với nhiều chương trình giặt, và áp lực tiết kiệm nước cùng điện năng.
Công nghệ inverter điều chỉnh tốc độ motor theo tải là kết quả của xu hướng thứ hai. Chi tiết ở bài máy giặt inverter.
Máy giặt tại Việt Nam
Máy giặt trở nên phổ biến ở đô thị Việt Nam từ những năm 1990, và trở thành thiết bị gần như bắt buộc trong hộ gia đình thành thị vào những năm 2000.
Điều kiện sử dụng ở Việt Nam có một đặc thù: nhiều nhà không có phòng giặt riêng, nên máy thường đặt ở ban công, nhà tắm hoặc góc bếp. Đó là lý do các vấn đề về ẩm, bụi và nắng ở đây phổ biến hơn hẳn so với nơi máy được đặt trong phòng giặt kín.
Máy giặt có điều gì không thay đổi qua hai thế kỷ?
Nguyên lý cơ bản vẫn thế: nước, chất tẩy rửa, tác động cơ học và thời gian. Mọi cải tiến chỉ thay đổi cách tạo ra tác động cơ học và cách kiểm soát ba yếu tố còn lại.
Và một điều nữa cũng không đổi: máy giặt vẫn là thiết bị chứa nước và chạy bằng điện, nên nó vẫn cần được đặt ở nơi khô ráo, kê cân bằng và giữ sạch. Chi tiết ở bài những việc kéo dài tuổi thọ máy giặt.
Máy giặt ngày nay nhiều linh kiện điện tử hơn hẳn thế hệ cơ khí, nên sợ nước và bụi hơn. Đó là lý do áo trùm máy giặt thành phụ kiện thông dụng.
