Lịch sử máy giặt: từ bảng giặt gỗ tới máy inverter
Máy giặt là một trong những phát minh thay đổi đời sống gia đình nhiều nhất, và nó mất gần hai thế kỷ để thành hình dạng như hôm nay.
Lịch sử ra đời của máy giặt dài hơn nhiều người nghĩ, và mỗi mốc đều gắn với một thay đổi trong nhà bếp lẫn sân sau.
Trang máy giặt trên Wikipedia ghi lại các mốc kỹ thuật của thiết bị này.
Lịch sử ra đời của máy giặt bắt đầu từ trước khi có máy
Giặt quần áo là công việc nặng nhọc kéo dài cả ngày: đun nước, ngâm, vò, đập, xả nhiều lần, rồi vắt bằng tay. Ở nhiều nền văn hóa, giặt giũ diễn ra ở bờ sông hoặc giếng chung.
Bảng giặt bằng gỗ có gân, xuất hiện từ đầu thế kỷ 19, là công cụ hỗ trợ đầu tiên được dùng rộng rãi.
Máy giặt cơ khí đầu tiên
Thế kỷ 19 chứng kiến hàng loạt thiết kế máy giặt quay tay: một thùng gỗ có tay quay để đảo quần áo trong nước xà phòng. Chúng giảm công sức nhưng vẫn cần người vận hành liên tục.
Bộ phận vắt kiểu hai trục lăn ép nước ra khỏi vải là bước tiến quan trọng của giai đoạn này, và nó tồn tại rất lâu, tới tận khi máy vắt ly tâm phổ biến.
Lịch sử ra đời của máy giặt sang trang khi có động cơ điện
Đầu thế kỷ 20, động cơ điện được đưa vào máy giặt. Đây là bước ngoặt thật sự: lần đầu tiên người dùng không phải quay tay.
Những máy đời đầu vẫn cần thao tác thủ công nhiều, và chúng khá nguy hiểm vì bộ phận chuyển động lộ ra ngoài.
Máy tự động và chu trình khép kín
Giữa thế kỷ 20, máy giặt tự động xuất hiện: máy tự cấp nước, tự giặt, tự xả và tự vắt theo chương trình. Từ đây, giặt giũ chuyển từ một công việc thành một thao tác bấm nút.
Hai kiểu máy hình thành và tồn tại song song tới nay: lồng đứng, phổ biến ở Bắc Mỹ và châu Á, và lồng ngang, phổ biến ở châu Âu.
Giai đoạn điện tử và tiết kiệm
Cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21, hai xu hướng chi phối: điều khiển điện tử với nhiều chương trình giặt, và áp lực tiết kiệm nước cùng điện năng.
Công nghệ inverter điều chỉnh tốc độ motor theo tải là kết quả của xu hướng thứ hai. Chi tiết ở bài máy giặt inverter.
Lịch sử ra đời của máy giặt tại Việt Nam
Máy giặt trở nên phổ biến ở đô thị Việt Nam từ những năm 1990, và trở thành thiết bị gần như bắt buộc trong hộ gia đình thành thị vào những năm 2000.
Điều kiện sử dụng ở Việt Nam có một đặc thù: nhiều nhà không có phòng giặt riêng, nên máy thường đặt ở ban công, nhà tắm hoặc góc bếp. Đó là lý do các vấn đề về ẩm, bụi và nắng ở đây phổ biến hơn hẳn so với nơi máy được đặt trong phòng giặt kín.
| Giai đoạn | Bước tiến chính | Người dùng phải làm gì |
|---|---|---|
| Đầu thế kỷ 19 | Bảng giặt bằng gỗ có gân | Vò và đập bằng tay |
| Thế kỷ 19 | Thùng quay tay, trục vắt | Quay tay liên tục |
| Đầu thế kỷ 20 | Động cơ điện | Vẫn thao tác thủ công |
| Giữa thế kỷ 20 | Máy tự động khép kín | Bấm nút chọn chương trình |
| Cuối thế kỷ 20 | Điều khiển điện tử | Chọn trong nhiều chương trình |
| Đầu thế kỷ 21 | Inverter, tiết kiệm nước | Bấm nút, máy tự điều chỉnh |
| Việt Nam, 1990s | Máy phổ biến ở đô thị | Đặt máy ở chỗ còn trống |
Nguồn: chính nội dung bài này, đối chiếu ngày 28/08/2026. Bảng trên gom lại các mốc đã nêu ở từng mục phía trên, để bạn nhìn được cả hai thế kỷ trong một lần. Mốc Việt Nam nằm cuối vì máy giặt tới đây muộn hơn, và tới trong điều kiện nhà ở khác hẳn: phần lớn hộ đô thị không có phòng giặt riêng nên máy phải đặt ở ban công, nhà tắm hoặc góc bếp.
Lịch sử ra đời của máy giặt có gì không đổi qua hai thế kỷ?
Nguyên lý cơ bản vẫn thế: nước, chất tẩy rửa, tác động cơ học và thời gian. Mọi cải tiến chỉ thay đổi cách tạo ra tác động cơ học và cách kiểm soát ba yếu tố còn lại.
Và một điều nữa cũng không đổi: máy giặt vẫn là thiết bị chứa nước và chạy bằng điện, nên nó vẫn cần được đặt ở nơi khô ráo, kê cân bằng và giữ sạch. Chi tiết ở bài những việc kéo dài tuổi thọ máy giặt.
Máy giặt ngày nay nhiều linh kiện điện tử hơn hẳn thế hệ cơ khí, nên sợ nước và bụi hơn. Đó là lý do áo trùm máy giặt thành phụ kiện thông dụng.
Vì sao nên biết lịch sử ra đời của máy giặt khi mua máy hôm nay
Không phải để thi kiến thức. Hiểu máy giặt hình thành thế nào giúp bạn nhìn ra thứ gì là cải tiến thật và thứ gì chỉ là tên gọi mới cho việc cũ.
Ví dụ, lồng đứng và lồng ngang tồn tại song song gần một thế kỷ và chưa bên nào thắng. Tức là không có kiểu nào “tốt hơn”, chỉ có kiểu hợp với chỗ đặt và thói quen giặt của từng nhà.
Tương tự, inverter là câu trả lời cho áp lực tiết kiệm điện, không phải phép màu về độ bền. Máy inverter đặt ngoài trời không che vẫn hỏng bo mạch như máy thường.
Điều mà cả lịch sử ra đời của máy giặt chưa giải được
Suốt hai thế kỷ, máy giặt học được cách tự cấp nước, tự vắt, tự chọn chương trình. Nhưng nó chưa bao giờ tự bảo vệ được phần vỏ và bảng điều khiển khỏi nắng, mưa và bụi.
Đó là việc của chỗ đặt máy và của người dùng. Ở Việt Nam, nơi máy hay nằm ngoài ban công vì trong nhà hết chỗ, việc này càng đáng để ý.
Cách rẻ nhất vẫn là che chắn: trong nhà thì Peva từ 89.000đ, ngoài trời có nắng thì vải Dù 270.000đ, đã gồm VAT. Chỉ trùm khi máy đã ngưng và vỏ đã khô.
Xem thêm
Chọn size: công cụ chọn size · bảng kích thước máy giặt.
Sản phẩm: Peva · vải Dù · vải Da. Chính sách: bảo hành · đổi trả.
Máy hiện đại tới đâu thì vẫn cần che chắn khi để ngoài trời, gửi mình ba số đo. Nhắn Zalo 0876.838.406, gửi kèm ba số đo rộng · sâu · cao.
